|
S³owniczek terminów internetowych
A
ATM (ang. Asynchronous
Transfer Mode) - technologia transmisyjna charakteryzuj±ca
siê mo¿liwo¶ci± efektywnego przesy³ania przez sieæ telekomunikacyjn±
zarówno g³osu jak i danych.
B
Baner (ang. banner)
- reklama internetowa. Niewielki obrazek bêd±cy odno¶nikiem
do reklamowanej strony WWW.
Bookmark - zak³adka,
czyli adres zasobu sieciowego (najczê¶ciej strony WWW)
zapisany przez przegl±darkê internetow± do podrêcznej bazy
danych.
Browser (tak¿e
web browser) - przegl±darka internetowa, przegl±darka stron
WWW.
C
CIR - (ang. Committed
Information Rate) - przep³ywno¶æ gwarantowana na ³±czu transmisji
danych.
Czat (ang. czat)
- pogawêdka pomiêdzy u¿ytkownikami internetu.
D
Domena (ang. domain)
- symboliczna tj. literowa nazwa przydzielona grupie komputerów
pod³±czonych do internetu. Tak¿e nazwa pojedyñczego komputera
w internecie. Domena mo¿e byæ swoistym
oznaczeniem strefy internetowej. Przyk³adowo o komputerach
znajduj±cych siê w Polsce mówi siê, ¿e s± w domenie pl.
D-HTML (ang. Dynamic
HyperText Markup Language) - rozszerzona specyfikacja jêzyka
HTML wprowadzaj±ca elementy, dziêki
którym strony WWW staj± siê dynamiczne
tj. mog± zmieniaæ swoj± zawarto¶æ w zale¿no¶ci od akcji
podejmowanych przez widza.
Dial-up - po³±czenie
komputera z internetem za pomoc±
modemu.
E
E-mail (ang. electronic
mail) - poczta elektroniczna. Us³uga umo¿liwiaj±ca wymianê
wiadomo¶ci pomiêdzy dowolnymi u¿ytkownikami internetu
posiadaj±cymi adresy e-mailowe (konta pocztowe).
F
Firewall - dos³.
¶ciana (zapora) ogniowa. System zabezpieczaj±cy serwer
internetowy i obs³ugiwan± przez niego sieæ komputerow± przed
w³amaniem niepowo³anych osób, np. hakerów.
Firewall mo¿e byæ zrealizowany w oparciu o sprzêt, oprogramowanie,
b±d· oba te elementy ³±cznie.
Freeware - oprogramowanie
komputerowe wolne od op³at, darmowe. Programy freeware mo¿na
za darmo ¶ci±gaæ z internetu i u¿ywaæ
bez ¿adnych ograniczeñ.
FTP (File Transfer
Protocol) - protokó³ transmisji plików w internecie.
Potocznie okre¶la siê w ten sposób przesy³anie us³ugê przesy³ania
plików oraz oprogramowanie umo¿liwiaj±ce korzystanie z tej
us³ugi.
H
Haker (ang. Hacker)
- cz³owiek, który prze³amuje zabezpieczenia serwerów
internetowych i w ten sposób uzyskuje dostêp do ich zawarto¶ci.
W przeciwieñstwie do crackerów, hakerzy czyni± to najczê¶ciej
dla samej satysfakcji, a nie w celu osi±gniêcia okre¶lonych
korzy¶ci, np. materialnych.
Has³o - (password)
- sekwencja znaków (liter, cyfr) niezbêdna do zalogowania
siê do serwera w celu uzyskania dostêpu
do okre¶lonych us³ug, np. poczty elektronicznej. Has³o podaje
siê bezpo¶rednio po identyfikatorze (user name).
Host (dos³. gospodarz)
- komputer pod³±czony na sta³e do internetu.
Hosting - us³uga
polegaj±ca na utrzymywaniu i udostêpnianiu przestrzeni dyskowej
na potrzeby strony internetowej WWW.
HTML (ang. HyperText
Markup Language) - jêzyk opisu strony WWW,
jej zawarto¶ci logicznej. Zestaw znaczników i ich parametrów,
które s± odpowiednio interpretowane przez przegl±darki
WWW. HTML bazuje na idei hipertekstu, która polega na
tym, ¿e jeden dokument mo¿e byæ po³±czony z innymi przy
pomocy odno¶ników.
HTTP (HyperText
Transmission Protocol) - protokó³ u¿ywany do przesy³ania
w internecie danych hipertekstowych, tj. stron WWW.
I
Internet (ang.
International Net) - globalna sieæ komputerowa oparta na
protokole komunikacyjnym TCP/IP. Internet
jest najwiêksz± sieci± komputerow± na ¶wiecie, z³o¿on± z
ogromnej liczby mniejszych sieci. £±czy komputery na wszystkich
kontynentach, pozwala na wymianê informacji i us³ug, umo¿liwia
dostêp do ogromnego i stale rosn±cego zasobu informacji
z ca³ego ¶wiata.
IRC (Internet Relay
Chat) - us³uga umo¿liwiaj±ca internautom pogawêdkê
polegaj±c± na tym, ¿e to co pisze jedna osoba, ukazuje siê
prawie natychmiast na ekranach monitorów pozosta³ych osób
bior±cych udzia³ w dyskusji.
K
Klient (ang. Client)
- oprogramowanie korzystaj±ce z us³ugi sieciowej oferowanej
przez odpowiedni serwer. Np. klient
FTP pobiera dane z serwera FTP,
natomiast klient telnetu ³±czy siê z serwerem umo¿liwiaj±c
u¿ytkownikowi wykonywanie operacji na serwerze.
Katalog internetowy
(ang. web directory) - baza danych o zasobach internetu
przechowywana na serwerze, uporz±dkowana wed³ug kategorii.
U³atwia wyszukiwanie informacji.
Konto internetowe
(ang. internet account) - autoryzacja na dostêp do komputera,
przez który u¿ytkownik mo¿e ³±czyæ siê z internetem.
W ramach konta mo¿e byæ te¿ przyznawana skrzynka
pocztowa (a wiêc adres e-mail),
miejsce na stronê WWW itp.
L
LAN (ang. Local
Area Network) - sieæ komputerowa o zasiêgu lokalnym, najczê¶ciej
³±cz±ca komputery w jednej firmie, znajduj±ce siê w jednym
budynku itp.
Lista mailingowa
(ang. mailing list) - system dystrybucji poczty
elektronicznej: u¿ytkownicy pisz± listy nie do konkretnej
osoby, lecz do konkretnego listserwera (komputer z odpowiednim
oprogramowaniem), który nastêpnie rozsy³a ka¿dy list do
wszystkich subskrybentów danej listy. W ten sposób mo¿liwa
jest wymiana pogl±dów na okre¶lony temat miêdzy tysi±cami
u¿ytkowników internetu. Ze wzglêdu
na mnogo¶æ dziedzin ¿ycia istnieje bardzo wiele (dziesi±tki
tysiêcy) list mailowych.
LMDS (ang. Local
Multipoint Distribution System) - rodzaj szerokopasmowego
radiowego systemu dostêpowego, w którym wiele terminali
abonenckich jest pod³±czane do jednej stacji bazowej.
Logowanie - proces
³±czenia siê z serwerem, na którym u¿ytkownik ma konto.
Logowanie polega na wpisaniu identyfikatora i has³a, które
nastêpnie s± weryfikowane przez serwer.
Po pomy¶lnym przej¶ciu tej procedury serwer
udostêpnia u¿ytkownikowi okre¶lone us³ugi, zale¿nie od przydzielonych
praw. Najczê¶ciej w internecie mamy
do czynienia z komunikatami typu login (zaloguj siê) i logoff
(wyloguj siê, czyli zamknij po³±czenie z serwerem).
M
MAN (ang. Metropolitan
Area Network) - sieci transmisji danych realizowane na obszarach
pojedynczych miast.
Modem - urz±dzenie
umo¿liwiaj±ce wymianê informacji pomiêdzy komputerami poprzez
zwyk³e linie telefoniczne.
O
Offline - dos³.
poza lini± - komputer lub program nie pod³±czony w danej
chwili do internetu.
Online - dos³.
na linii - komputer lub program pod³±czony do internetu.
P
POP3 - (Post Office
Protocol) - protokó³ poczty elektronicznej,
obecnie stosowany do obs³ugi poczty przychodz±cej. W przeciwieñstwie
do SMTP umo¿liwia odbieranie poczty
z dowolnego miejsca na ¶wiecie.
Port - gniazdo
w komputerze lub punkt dostêpu do us³ugi internetowej. Ka¿da
us³uga ma przypisany numer portu. Wys³anie ¿±dania pod ten
numer (przez oprogramowanie klienta) uaktywnia serwer tym
samym inicjuj±c po³±czenie. Przyk³adowo, e-mail
ma standardowy numer portu 25, FTP -
21, IRC - 6667 itd.
Portal - rozbudowana
witryna internetowa, aktualizowana
kilka razy dziennie (lub wrêcz na bie¿±co), która oferuje
bardzo wiele us³ug informacyjnych z ró¿nych dziedzin, oraz
katalog i/lub wyszukiwarkê. Portale okre¶lane s± niekiedy
jako wrota internetowe.
Protokó³ - zbiór
zasad dotycz±cych formatu danych przesy³anych przez sieæ
komputerow±. Protokó³ okre¶la min. sposób adresowania przekazu,
sposoby kontroli poprawno¶ci transmisji, sposób kodowania
znaków, metodê obliczania sumy kontrolnej itp. Na potrzeby
internetu stworzono wiele protoko³ów;
us³ugi internetowe funkcjonuj± w oparciu o ró¿ne protoko³y.
Provider (ang.
ISP - Internet Serwice Prowider) - dostawca us³ug internetowych.
Firma, która oferuje pod³±czenie do internetu
i rozmaite us³ugi internetowe.
Przepustowo¶æ (szybko¶æ
transmisji) - wielko¶æ charakteryzuj±ca ilo¶æ informacji,
która mo¿e byæ przes³ana w jednostce czasu przez system
telekomunikacyjny
R
Router - rozga³ê·nik.
Specjalne urz±dzenie ³±cz±ce dwie lub wiêcej sieci i rozsy³aj±ce
miêdzy nimi pakiety danych.
S
Serwer - oprogramowanie
¶wiadcz±ce us³ugê w sieci komputerowej. W internecie najpopularniejsze
serwery to: pocztowy (e-mail), WWW
(HTTP), FTP. Potocznie
mianem serwera okre¶la siê komputer - rozumiany jako sprzêt
plus oprogramowanie, który obs³uguje wielu u¿ytkowników.
Komputery pod³±czone do internetu
w charakterze serwerów oferuj± zazwyczaj kilka us³ug, czyli
na jednym takim komputerze dzia³a kilka programów-serwerów.
Sieæ szkieletowa
- sieæ telekomunikacyjna s³u¿±ca do przesy³ania zagregowanych
informacji pochodz±cych od wielu u¿ytkowników
Sieæ Teleglobe
- miêdzynarodowa sieæ telekomunikacyjna umo¿liwiaj±ca transmisjê
g³osu i danych; czê¶æ sieci Teleglobe wchodzi w sk³ad miêdzynarodowego
internetu.
SMPT (ang. Simple
Mail Transfer Protocol) - protokó³ poczty elektronicznej.
Ze wzglêdu na pewne ograniczenia stosowany jest obecnie
do tylko do obs³ugi poczty wychodz±cej.
Strona WWW (ang.
Web Page) - pojedynczy dokument hipertekstowy napisany w
jêzyku HTML, przeznaczony do ogl±dania
za pomoc± przegl±darek WWW.
T
TCP/IP (ang. Transmission
Control Protocol/Internet Protocol) - dwa podstawowe protoko³y
okre¶laj±ce zasady transmisji danych w internecie.
To w³a¶nie TCP/IP powoduje, ¿e internet
jest taki sam dla wszystkich komputerów, bez wzglêdu na
ich konfiguracjê sprzêtow± i wykorzystywany system operacyjny.
Ka¿dy komputer z zainstalowanym sterownikiem TCP/IP mo¿e
zostaæ pod³±czony do internetu i
rozumieæ dostêpne w tej sieci informacje.
U
Usnet - us³uga
umo¿liwiaj±ca ogólno¶wiatow± dyskusjê w grupach dyskusyjnych
na rozmaite tematy (aktualnie istnieje kilkana¶cie tysiêcy
grup). W odró¿nieniu od list mailingowych
wiadomo¶ci Usnetu nie s± rozsy³ane do poszczególnych u¿ytkowników,
lecz przechowywane na wyznaczonych serwerach, z których
ka¿dy uczestnik grupy dyskusyjnej mo¿e je (wiadomo¶ci) pobraæ
w dowolnym czasie.
W
Wan (ang. Wide
Area Network) - sieæ rozleg³a, np. o zasiêgu regionalnym,
krajowym.
Wêze³ sieci - urz±dzenie
lub zestaw urz±dzeñ, w którym spotyka siê wiele ³±czy telekomunikacyjnych
i wykonywane jest kierowanie przesy³anych informacji na
odpowiednie ³±cza
Webmaster - osoba
odpowiedzialna za tworzenie, uaktualnianie i utrzymywanie
serwisu WWW (witryny).
Witryna (ang. site)
- zbiór stron WWW stanowi±cych logiczn± ca³o¶æ, kompletny
serwis WWW.
Wortal (ang. Vortal)
- rozbudowana witryna, która w odró¿nieniu od portalu
gromadzi informacje dotycz±ce tylko jednej dziedziny.
WWW (World Wide
Web) - dos³. ¶wiatowa pajêczyna. Obecnie najwa¿niejsza,
najpopularniejsza i najbardziej uniwersalna us³uga dostêpna
w internecie. Oparta na specyfikacji
jêzyka HTML i jego odmiany D-HTML,
wykorzystuje tak¿e mo¿liwo¶ci jêzyka Java i jêzyków skryptowych
(np. CGI, JavaScript, PHP, ASP itd.).
|